Veri ve yöntem
Bu sayfa gösterimin hangi verilerle, hangi modellerle ve nasıl yapıldığını, sınırlarıyla birlikte anlatır. Gösterim, İstanbul Kalkınma Ajansı'na hazırlanan bir proje önerisinin ön çalışmasıdır.
Kaynaklar
| Veri | Lisans | Kullanım |
|---|---|---|
| Mapillary 360° sokak panoramaları, 2025 ve 2026 | CC BY-SA 4.0 | Görsel kütüphane, sokak okuması, arama, Prova ve Kent Atölyesi kaynak görüntüleri |
| OpenStreetMap (yollar, binalar, sınırlar) | ODbL | 3B harita |
| OpenFreeMap vektör karoları | OSM verisi, ODbL | Harita altlığı |
| Mapzen arazi karoları (AWS) | Açık, kaynak gösterilerek | 3B arazi ve sokak eğimi |
| İBB Açık Veri Portalı | İBB Açık Veri Lisansı | Park ve yeşil alan sınırları |
Modeller
| Model | Lisans | Görev |
|---|---|---|
| Qwen3.5-4B | Apache 2.0 | Her bakışta kamusal mekân öğelerini ve sahneyi okur, İngilizce betimler, üretilen görselleri denetler |
| Qwen3.8-27B | Apache 2.0 | Betimlemeleri Türkçeye çevirir, küçük modelin kararlarını karşılaştırır |
| EmbeddingGemma 2 | Apache 2.0 | Görüntü ve metni tek bir vektöre çevirir, metinle ve fotoğrafla aramayı sağlar |
| Qwen-Image-Edit-2511 ve Lightning 8 adım eki | Apache 2.0 | Prova görünümleri, Kent Kiti ve fikir görselleri |
| Wan2.2-TI2V-5B | Apache 2.0 | Görselden yaklaşık 5 saniyelik klip |
Bütün modeller ticari kullanıma izin veren açık lisanslı modellerdir ve tek bir sunucuda, verinin dışarı gönderilmediği bir ortamda çalışır.
Yöntem
- Alan, Maltepe, Kartal ve Pendik'te D100 ile kıyı arasındaki şerittir.
- 2025 sonrası panoramalardan her 25 metrelik kareye en yeni olanı seçildi ve her biri ön, sağ, arka ve sol olmak üzere dört bakışa bölündü.
- Görsel dil modeli her bakışta kamusal mekân öğelerini işaretledi, sekiz sahne alanını seçti ve kısa bir betimleme yazdı. Her işaretin yanında modelin gördüğü ipucu saklanır.
- Arama için her bakışın görüntüsü ve gözlem metni tek bir vektöre dönüştürüldü.
- Prova ve Kent Atölyesi için seçilen sokakların yüksek çözünürlüklü özgün panoramalarından 1280×704 görüntüler çıkarıldı. Açık modeller bu görüntülerden yeni görünümler ve klipler üretti. Küçük model her görselde istenen değişikliğin görülüp görülmediğini denetledi.
Güvenilirlik
Sınırlar
- Model çıktıları gözlemdir, ölçüm değildir. Güvenlik, sağlık ya da yürünebilirlik puanı üretilmedi.
- Üretilen görseller ve klipler yapay zekâ görselleştirmesidir. Tasarım ya da uygulama projesi değildir.
- Görüntüler gündüz çekildi. Panoramaların büyük kısmı tek bir katkıcıdan geliyor ve 2025 Aralık ile 2026 Eylül arasına ait.
- Sokak Atlası çekim izni vermez, yalnızca izin makamını gösterir.
- Görüntülerdeki yüzler ve plakalar Mapillary tarafından bulanıklaştırılmıştır. Katkıcı kullanıcı adları sitede yer almaz. Her görüntünün Mapillary sayfasına bağlantı verilir. Mapillary görüntülerinden türetilen görseller aynı lisansla (CC BY-SA 4.0) paylaşılır.